Minderjarigen die illegale drugs bezitten en/of gebruiken

De nieuwe wetgeving is niet van toepassing op minderjarigen (jonger dan achttien jaar): bezit en gebruik van zowel cannabis als van andere illegale drugs blijft in alle omstandigheden verboden. Wanneer een minderjarige betrapt wordt met drugs, maakt de politie een PV op en bezorgt dit aan het parket. Ook de ouders worden verwittigd.

Bij het parket wordt beslist wat er met het dossier gebeurt. Er zijn verschillende mogelijkheden:

• Waarschuwingsoproeping
  Als de feiten niet ernstig genoeg zijn om de jongere voor de jeugdrechter te brengen en men toch een duidelijk signaal wil geven dat de feiten niet gedoogd worden, kan het parket de jongere een waarschuwingsbrief sturen of worden de jongere en zijn ouders opgeroepen.
• Bemiddelingsvoorstel
  Dit is een overleg tussen de minderjarige, zijn ouders en het slachtoffer, met een neutrale bemiddelaar erbij. Het herstel kan symbolisch zijn of in natura. Omdat er een slachtoffer moet zijn, komt dit niet zo vaak voor bij drugmisdrijven.
• Ouderstage voorstellen
  Wanneer de ouders duidelijk nalatig en onverschillig zijn ten aanzien van het delinquent gedrag van hun kind, kan hen uitzonderlijk een ouderstage voorgesteld worden.
• Seponering (het dossier klasseren zonder gevolg):
  - Met waarschuwingsbrief;
  - Met doorverwijzing naar vrijwillige hulpverlening;
  - Zonder meer.

De minderjarige is niet verplicht om in te gaan op de voorstellen van het parket en kan er de voorkeur aan geven om zijn zaak door een rechter te laten beoordelen.
Als het parket zelf wil overgaan tot vervolging, moet het dossier voldoende aanwijzingen van schuld bevatten.

In een eerste fase zal de jeugdrechter kunnen gevraagd worden om een voorlopige maatregel van behoeding, bewaring en onderzoek te nemen.
Volgende voorlopige maatregelen kunnen worden genomen:

• Maatschappelijk onderzoek naar de persoonlijkheid van de jongere, eventueel in combinatie met maximum dertig uren gemeenschapsdienst;
• Bemiddelingsvoorstel; zie hoger
• Voorlopige maatregelen:
  - Behoud in leefomgeving met ondertoezichtstelling van de sociale dienst of met voorwaarden;
  - Plaatsing in pleeggezin, private voorziening, open of gesloten gemeenschapsinstelling, federaal detentiecentrum.

Als de parketmagistraat van mening is dat er voldoende aanwijzingen zijn in het dossier en dat de zaak voldoende ernstig is, op basis van de observaties tijdens de voorlopige maatregel, zal hij in een tweede fase van de procedure de jongere (en zijn ouders) ten gronde dagvaarden voor de jeugdrechtbank. Zoniet zal hij seponeren. In dat geval houdt de voorlopige maatregel op en wordt het dossier gesloten.

Wanneer het parket wel degelijk ten gronde dagvaardt, kan de jeugdrechtbank één van de volgende jeugdbeschermingsmaatregelen nemen, met een wettelijk vastgelegde volgorde van voorkeur:

• Voorstel herstelrechtelijk aanbod
  Het herstelrechtelijk aanbod bestaat uit herstelbemiddeling (zie hoger) of herstelgericht groepsoverleg (hergo). Dit laatste is overleg tussen het slachtoffer, de jongere en andere personen die hen ondersteunen, samen met een onafhankelijk bemiddelaar. Er wordt getracht tot afspraken te komen die voor alle betrokkenen aanvaardbaar zijn en die tot doel hebben de gevolgen van het gepleegde feit te herstellen.
• Geschreven project
  In een geschreven project verwoordt de jongere welke verbintenissen hij wil opnemen om het misdrijf ‘goed te maken’.
• Ambulante maatregelen (de jongere blijft in zijn oorspronkelijke leefomgeving ):
  - berisping: een vermaning door de jeugdrechtbank, waarna het dossier afgesloten wordt;
  - ondertoezichtstelling: de sociale dienst van de jeugdrechtbank krijgt de opdracht om de evolutie van de jongere verder op te volgen;
  - intensieve educatieve begeleiding: de invulling hiervan door de Gemeenschappen wordt slechts tegen 2008 verwacht;
  - prestatie van opvoedkundige aard en van algemeen nut, maximum 150 uren (ook gekend als gemeenschapsdienst); als deze naar behoren wordt uitgevoerd, wordt het dossier afgesloten.
  - volgen van een ambulante behandeling bij een psychologische of psychiatrische dienst, bij een dienst voor seksuele opvoeding of bij een dienst die deskundig is op het gebied van alcohol- of drugverslaving.
• Plaatsing in pleeggezin, private voorziening, open gemeenschapsinstelling;
• Plaatsing in een gesloten afdeling van de gemeenschapsinstelling of Everberg.

Deze maatregelen kunnen steeds worden gewijzigd, ingetrokken of verlengd, met bepaalde beperkingen wat betreft plaatsing in gesloten voorzieningen, en met uitzondering van de berisping en de gemeenschapsdienst, die ‘aflopende’ maatregelen zijn.

Uitzonderlijk kan de minderjarige, vanaf zestien jaar, uit handen worden gegeven, dit betekent dat hij ofwel verwezen wordt naar een bijzondere kamer van de jeugdrechtbank, die het volwassen strafrecht mag toepassen, ofwel naar het hof van assisen, dat dan ook het strafrecht toepast.
Een levenslange gevangenisstraf kan nochtans niet voor feiten gepleegd tijdens de minderjarigheid.

Hieronder vind je het schema minderderjarigen en illegale drugs.